Sütun kaplama ve karkas sistemi, mevcut taşıyıcı kolonların veya dekoratif karkas yapıların sert poliüretan malzemeyle kaplanarak cepheye mimari boyut kazandırılması işlemidir. Poliüretan söve ve pencere çevresi profilleriyle görsel bütünlük oluşturan bu sistem, bina dış cephelerinde oran ve simetri kontrolü sağlar. Uygulama aşamasında teknik ölçüm kurallarına ve karkas gereksinimlerine uyulması uzun ömürlü kullanım için şarttır.
Gövde Kaplamada İç Çap Büyüklüğü ve Ölçüm Kriterleri
Sütun kaplama ve karkas sistemi uygulamalarında ilk aşama doğru geometrik boyutlandırmadır. Poliüretan söve elemanları ve sütun gövdeleri içi boş dekoratif yapıda üretildiği için kesinlikle taşıyıcı yük almaz. Mevcut betonarme veya çelik bir kolon kaplanırken sütunun iç çap değeri, kapatılacak taşıyıcının en geniş noktasından daha büyük seçilmelidir. Bu kural, montaj esnasında malzemenin zorlanmadan oturmasını ve boşlukların poliüretan montaj yapıştırıcısı ile doldurulmasını kolaylaştırır.
Sert poliüretan hammadde, kapalı hücreli yapısı sayesinde 150-220 kg/m³ (üretim hedefi ~160 kg/m³) yoğunluğa (üretim hedefi yaklaşık 160 kg/m3) sahiptir. Ölçümlerde iç çap toleransı bırakılmaması, gövdenin oturmamasına veya yapıştırıcı hattının zayıf kalmasına neden olur. Pencere ve kapı çevresindeki söve profilleriyle hizalama yapılırken sütun çapı ve söve derinlik oranları dikkate alınmalıdır.
Taşıyıcı Gereksiniminde Demir Karkas Kullanımı ve Beton Yasağı
Poliüretan sütun kaplama ve karkas sistemi dikey mimari yükleri taşıyabilecek mekanik dayanıma sahip değildir. Mimari projede sütun bölgesine yük binecekse, yükü taşıyacak demir karkas sistemi kurulması zorunludur. Dış katmandaki sert poliüretan gövde sadece bu karkas yapının üzerine kaplama amacıyla yerleştirilir.
Poliüretan gövde içi boş olduğundan, malzemenin içine beton dökülmesi KESİNLİKLE YASAKTIR. Betonun priz alırken oluşturduğu hidratasyon ısısı ve genleşme basıncı, sert poliüretan gövdeyi çatlatır ve deforme eder. Dış cephe tasarımlarında Poliüretan Söve ürün grubuyla entegre edilen sütunlar, ısı dayanımı -100/+80 C aralığında olsa da yüksek mekanik basınca karşı betonla doldurulmamalıdır. Taşıyıcı demir karkas ankrajla zemine sabitlenmeli, poliüretan elemanlar karkasa mekanik olarak tutturulmalıdır.
Gövde Sabitlemede 3-Nokta Karşılıklı Vida ve Mekanik Bağlantı
Sütun kaplama ve karkas sistemi birleşimlerinde mekanik sabitleme ve doğru yapıştırma tekniklerinin birlikte uygulanması şarttır. Yüksekliği 240 cm olan sütun gövdelerinin montajında, karşılıklı en az 3 nokta üzerinden vida ile mekanik sabitleme yapılması zorunludur. Vida bağlantıları, gövdenin dönmesini ve rüzgar yükü altında oynamasını engeller.
Montaj yüzeyi temiz ve kuru hale getirildikten sonra ek yerleri 45 derece gönye kesimle hazırlanmalıdır. Yapıştırma işleminde silikon kullanımı KESİNLİKLE YASAKTIR; bunun yerine yüksek tutunma sağlayan poliüretan (PU) montaj yapıştırıcısı kullanılmalıdır. Mekanik vida sabitlemesi yapılmadan sadece yapıştırıcıya güvenilmesi uzun vadede ayrışma riski doğurur. Vida başları malzemenin hafifçe içine gömülmeli ve macun yardımıyla gizlenmelidir.
Derz Detaylarında Isıl Genleşme ve Elastik Mastik Kullanımı
Sütun kaplama ve karkas sistemi uygulamalarında mevsimsel sıcaklık değişimleri genleşme ve büzülmelere yol açar. Sert poliüretan malzemenin su emme oranı %1 altında olsa da, dış ortamdaki derece farklılıklarına bağlı olarak ısıl genleşme elastik mastik derz uygulaması gerektirir.
Sütun parçalarının birleşim noktalarında ve pencere söve profilleriyle temas ettiği alanlarda elastik yapısını koruyan derz malzemeleri tercih edilmelidir. Rijit yapıştırıcıların ek yerlerinde tamamen esneksiz kullanılması zamanla kılcal çatlakların oluşmasına sebebiyet verebilir. Elastik mastik derz dolgusu, mikro hareketleri absorbe ederek su sızıntılarını ve yüzeysel deformasyonları engeller. Böylece Poliüretan Söve cephe sistemleri, nem ve sıcaklık farklarına karşı bütünlüğünü korur.
Yüzey Bitim İşlemleri: Zımpara, Astar ve UV Dayanımlı Boya Standartları
Sütun kaplama ve karkas sistemi montajı tamamlandıktan sonra yüzey düzeltme ve boya hazırlık işlemlerine geçilir. Vida delikleri ve ek birleşim yerleri macun ile doldurulduktan sonra 180-220 zımpara ile pürüzsüz hale getirilir.
Ürünler fabrikadan astarlı olarak gelse de şantiye koşullarına bağlı olarak ek astar uygulaması opsiyoneldir; ancak 'ek astar kesinlikle gerekmez' şeklinde bir iddiada bulunulamaz. Yüzey hazırlığının ardından dış cephede UV dayanımlı boya uygulaması SARTTIR. UV koruması olmayan boyalar güneş ışığı altında malzemenin sararmasına ve yüzey kalitesinin bozulmasına yol açar. İki kat boya uygulaması yapılarak pencere çevresi söve profilleri ile sütun kaplamalarının renk ve doku uyumu tam olarak sağlanır.