Poliüretan kiriş ve mertek, binaların iç ve dış cephelerinde ahşap dokulu strüktürel görünüm elde etmek amacıyla kullanılan, yük taşımayan dekoratif yapı elemanlarıdır. Cephe mimarisinde pencere ve kapı söve profilleri ile görsel bütünlük kuran bu ürünler, proje bazlı detaylandırılarak bütçelendirilir. Poliüretan Söve konsepti çerçevesinde doğru metraj ve malzeme seçimi, maliyet yönetiminin temelini oluşturur.
Kesit Ölçüleri ve Profil Hacminin Maliyete Etkisi
Poliüretan kiriş ve mertek profillerinde maliyetin en temel belirleyicisi, ürünün en, boy ve derinlik ölçüleridir. Üretim sürecinde 150-220 kg/m³ (üretim hedefi ~160 kg/m³) yoğunluk skalasında (üretim hedefi yaklaşık 160 kg/m³) imal edilen kapalı hücreli rigid poliüretan hammadde kullanılır. Kesit ölçüsü büyüdükçe birim metretülde kullanılan hammadde miktarı artmaktadır.
Pencere ve kapı çevresi söve kaplamalarıyla oranlı bir cephe tasarımı oluşturulurken geniş kesitli merteklerin seçilmesi metretül maliyetini doğrudan yükseltir. U kesitli içi boş profiller ile L kesitli köşe kaplamalarının hammadde hacimleri farklı olduğundan, proje detayına uygun kesit tipi seçilmelidir.
Metraj Hesabı, Aks Aralığı ve Fire Payı Formülü
Poliüretan kiriş ve mertek uygulamalarında doğru bütçelendirme için metretül (mtül) hesabı titizlikle yapılmalıdır. Binaların çatı saçak altı veya tavan alanlarında mertek aks aralığı genellikle 60 cm olarak planlanır.
Somut Metraj Hesabı Örneği:
- Saçak uzunluğu: 12 metre
- Mertek boyu: 1.5 metre
- Aks aralığı: 60 cm (12 m / 0.60 m = 20 adet mertek)
- Toplam ham metraj: 20 adet x 1.5 m = 30 mtül
- Gönye kesim fire payı (%10): 30 mtül x 1.10 = 33 mtül net sipariş miktarı.
Köşelerde yapılan 45 derece gönye kesim işlemleri malzeme kaybına sebep olduğu için hesaplanan metraja en az %5 ile %10 arasında fire payı dahil edilmelidir.
Desenli ve Düz Yüzey Tercihleri ile Boya Hazırlığı
Poliüretan kiriş ve mertek modellerinde düz yüzeyli seçenekler ile doğal ahşap damar dokulu imalatlar arasında kalıp ve işçilik farkları bulunur. Yüzey detayının derinliği imalat sürecindeki detay işçiliğini artırır.
Ürünler fabrikadan standart astarlı olarak sevk edilir. Proje şartlarına bağlı olarak ek astar uygulaması opsiyoneldir. -100 °C / +80 °C sıcaklık dayanımına ve %1 altında su emme oranına sahip olan bu ürünlerin dış cephe uygulamalarında UV dayanımlı boya kullanılması zorunludur. Dış ortam koşullarına uygun doğru boya seçimi ürünün uzun ömürlü olmasını sağlar.
Adet Kademeleri, Fabrika Teslimi ve Nakliye Faktörleri
Poliüretan kiriş ve mertek alımlarında toplam metraj ve adet hacmi birim maliyet kademelerini etkiler. Yüksek metrajlı projelerde üretim kalıplarının verimli kullanımı sayesinde birim maliyet avantajı sağlanabilir.
Tüm ürünler fabrika teslimi esasına göre bütçelendirilir. Ürünlerin hacimsel büyüklüğü ve metrajı nakliye maliyetini belirler. Ambalajlama, yatay ve dikey taşıma giderleri ürün satış bedelinden ayrı olarak hesaplanır.
Montaj İşçiliği ve Uygulama Aşamasındaki Teknik Zorunluluklar
Poliüretan kiriş ve mertek elemanları tamamen dekoratif amaçlıdır, taşıyıcı yük almazlar. Montaj işçiliği ürün fiyatından ayrı bir kalem olarak bütçelenir ve belirli teknik kurallara tabidir.
Montaj adımları şu teknik ilkelerle yürütülür:
- Temiz ve kuru yüzey hazırlığı yapılır.
- Birleşim noktaları 45 derece gönye kesim ile hazırlanır.
- Yapıştırma işleminde silikon kesinlikle kullanılmaz; Poliüretan (PU) bazlı montaj yapıştırıcısı uygulanır.
- Darbe ve rüzgar yüklerine karşı vida ile mekanik sabitleme yapılması zorunludur.
- Vida başları ve ek yerleri macunlanıp 180-220 kum zımpara ile düzeltilir, astar sonrası 2 kat boya ile işlem tamamlanır.
Doğru Fiyat Teklifi Almak İçin İstenen Bilgiler
Poliüretan Söve projelerinizde kiriş ve mertek uygulamaları için net ve doğru bir fiyat teklifi alabilmek amacıyla üreticiye belirli teknik verilerin sunulması gerekir.
Teklif aşamasında iletilmesi gereken temel belgeler:
- Net ölçü listesi (en, boy, kesit derinliği ve metretül miktarları).
- Yapının mimari çizimi veya uygulama yapılacak alanın detaylı fotoğrafları.
- Yüzey dokusu tercihi (düz veya ahşap desenli).
- Teslimat adresi ve şantiye koşulları.